HISTORIA MUZYKI

Poznaj niesamowity świat pradawnej muzyki i tańca. Dowiedz się jak powstały instrumenty muzyczne i wydobywane na nich dźwięki. Zapraszamy!

Historia muzyki klasycznej i instrumentów

 

Jest to zaskakujące, iż żadne ludzkie społeczeństwo (prawdopodobnie aż do momentu wykształcenia się purytanizmu) nie zaprzeczyło istnieniu nieodpartej chęci i euforii płynącym z tańca. Prawdopodobnie tak, jak w malarstwie jaskiniowym, taniec był nieodzownym elementem rytuału mającego na celu uspokojenie duchów natury lub towarzyszył rytuałowi przejścia. Jednakże zatracenie się w rytmicznych ruchach wraz z innymi ludźmi może być łatwą drogą do odrzucenia innych. Emocje płynąca z tańca były dla jednych uchwytne, dla innych niedoścignione.

 

Rytm będący niezbędnym elementem tańca, jest także jednym z podstawowym elementem muzyki. Naturalną praktyką było wybijanie rytmu tańca kijami, zaś w naturalny sposób ruchowi tańca towarzyszy rytmiczne intonowanie. Taniec i muzyka stały się nieodłącznymi elementami wszelkich możliwych rytuałów, odprawianych przez starożytnych.

 

Muzyka kryła się w zakamarkach codziennego życia starożytnych ludzi. Puste przedmioty wydawały dźwięk po ich uderzeniu. Trzciny, bambusy i muszle zagwizdały, szeleściły i szumiały, gdy ktoś w nie wpadał lub zagościł w nich wiatr. Dźwięk napinanej przez myśliwych cięciwy łuku i wypuszczanej strzały (sprzed około 15 000 lat), przedmioty, które wydają z siebie odgłosy przy obracaniu, potrząśnięciu lub skrobaniu – wszystko wydawało z siebie coraz bardziej znajome, możliwe do zidentyfikowania i odtworzenia dźwięki. Zaobserwowano również, że ludzki głos, ma rozkoszną zdolność zmiany wysokości, natężenia i barwy dźwięku. Muzyka to gra, która czeka, by ktoś zechciał ją rozpocząć.

 

Flet solowy: 45 000 lat temu

 

Niedawne odkrycia pozwalają przypuszczać, że muzyka była grana znacznie wcześniej niż podejrzewano – prawdopodobnie przez ludzi innego gatunku niż nasz. W 1995 roku, w głębi słoweńskiej jaskini, zamieszkiwanej 45 000 lat temu przez neandertalczyków, odnaleziono flet. Instrument wykonany był z kości pochodzących z nóg młodego niedźwiedzia. Mimo, iż był połamany na obu końcach, wciąż miał cztery otwory na palce, co oznacza, że można było wygrać na nim co najmniej cztery dźwięki. Proste fujarki znalezione wcześniej, były zdolne do wydania tylko jednego dźwięku (dwa takie gwizdki, zostały odkryte w Libii i były wykonane około 100 000 lat temu, przez ludzi współczesnych). Zatem jeśli wiek fletu neandertalskiego szacowany jest prawidłowo, jest on jak dotąd najstarszym, znanym przykładem instrumentu muzycznego.

 

Skrobaki, obieraki i grzechotki: sprzed 12 000 lat

 

Archeologowie odkryli również kilka prymitywnych instrumentów muzycznych, które prawdopodobnie powstały około 12 000 lat temu ,w okresie późnego okresie paleolitu. Wśród nich znajdowały się skrobaki, wytwarzające rytmiczny dźwięk zgrzytania (skifla- deska do prania tradycyjnego, jest skrobakiem) i swego rodzaju kołatki, składające się z kawałka drewna, który nawlekało się na sznur, a przez wirowanie nim w powietrzu, wytwarzał wibracje i dźwięki w postaci świstów. Od najwcześniejszych czasów znane są również naturalne grzechotki, między innymi w postaci tykwy, w środku której znajdują się wyschnięte nasiona.

 

Dęte i strunowe: 10 000-3000 p.n.e

 

W okresie kolejnych 7000 lat, aż do początku zdefiniowanej historii muzyki, powstawało wiele nowych instrumentów muzycznych. Naturalne przedmioty stosowane jako trąbki, jak muszla koncha lub didgeridoo (długi, wydrążony bambus australijski) były używane również jako narzędzia zmieniające głos- wzmacniające lub maskujące, na przykład, głos kapłana, w trakcie obrzędów religijnych. Używano również bloków z drewna lub kamienia, które były pierwotnymi bębnami. Puste trzciny o różnym nachyleniu łączono razem, by móc wydobyć dźwięki o różnej wysokości (tzw. Fletnia Pana), a także konstruowano flety z wydrążonej trzciny, w której robiono dodatkowe otwory. Instrumenty strunowe pojawiły się, gdy ludzie odkryli, że można tworzyć muzykę na łuku. Jednym ze sposobów w jaki to robiono, było włożenie końca łuku do ust i trącanie sznurka, zaś dźwięki zmieniano poprzez zmianę ułożenia szczęki oraz policzków.

 


Harfa, lira i lutnia: 
od 3000 p.n.e.

 

W okresie starożytności, w Mezopotamii (około 3000 p.n.e), zaczyna być używana wyrafinowana harfa w formie łuku, której kształt sugeruje iż pochodzi od prymitywniejszego łuku muzycznego. Lira, przenośna wersja tego samego rodzaju instrumentu (spoczywająca na kolanach, a nie na ziemi) rozwija się wkrótce potem. Około roku 2000 p.n.e., w tym samym regionie Bliskiego Wschodu grana jest forma lutni. Instrument strunowy z korpusem, jako płytą dźwiękową i długą szyją, na którą można naciskać struny, zaś lutnia jest przodkiem gitary (choć lutnia ma zaokrąglone ‚plecy’).

 

Brzmienie mosiężne i czynele (talerze): 1500-1000 p.n.e.

 

Metalowe instrumenty, wykonane z miedzi lub brązu, są uzupełnieniem instrumentów klasycznych cywilizacji. Prosta, miedziana trąbka była znana w Egipcie, od około 1500 p.n.e., zaś talerze pojawiły się w Izraelu przed 1000 r.p.n.e. Zakres wczesnych instrumentów muzycznych z zachodu, jest najbardziej podobny do instrumentów przedstawionych za za pośrednictwem Biblii – od króla Dawida grającego na harfie, po odgłosy mosiądzu i talerzy, krytykowanych przez św. Pawła – lub poprzez grecki mit, gdzie Apollo jest niezmiennie kojarzony z lirą i Lutnią Pana z trzcinowych rurek. Ale pierwszym społeczeństwem, które uczyniło muzykę sprawą państwową, jest państwo dalekiego wschodu- Chiny.

 

Chińskie dzwony: od 1600 p.n.e.

 

Chiński filozof- Konfucjusz, wybrał muzykę jako symbol harmonii, do której wszyscy powinni dążyć. W ten sposób wzmocnił długą tradycję chińskiego kultu przodków. Dzwonki z brązu stały się preferowanym narzędziem w rytuałach, a chińskie umiejętności w odlewnictwie z brązu zapewniły znakomite wykonane tego niezastąpionego instrumentu. Używane były również dźwięczne płyty kamienne i flety garncarskie. Wszystkie wspomniane instrumenty zostały znalezione w grobowcach dynastii Shang (1600-1100 p.n.e.). Podczas odprawianego rytuału zestaw nastrojonych dzwonów był zawieszony na belce, aby kapłani mogli uderzyć w dzwony w określonej kolejności. Precyzyjne strojenie uzyskiwało się się poprzez zdrapywanie metalu od wewnętrznej krawędzi dzwonu. (Chiny w tym czasie również przyczyniły się do rozwoju historii muzyki dzięki wynalezieniu harmonijki ustnej).

 


Grecka muzyka i teksty:
 VI w.p.n.e.

 

Termin ‚muzyka’ został wynaleziony przez Greków, a oznacza dosłownie ‚Sztukę Muz’. Ta bardzo szeroka definicja wskazuje na rolę muzyki w starożytnym greckim życiu. Wiąże się to z recitalem poezji (czytanym do liry- rezultatem są „teksty”) i towarzyszyło tańcowi chóru podczas, odgrywanej sztuki- dramatu. Grecy interesowali się teorią muzyczną (pitagorejczycy odkryli matematyczne podstawy oktawy) i byli pierwszymi ludźmi, którzy wymyślili sposób zapisywania muzyki. W rezultacie kilka fragmentów muzyki greckiej jest najwcześniejszymi przykładami zapisu tekstu, jakie przetrwały – w tym dwa hymny do Apolla wyrzeźbione w marmurze w Delphi w II w.p.n.e.

 


Przyrządy mechaniczne: III w.p.n.e.

 

Rury różnego rodzaju należą do najwcześniejszych instrumentów muzycznych, zaś fleciści często wyobrażali sobie, że rura jest zbyt duża dla ludzkich płuc. Naukowiec z Aleksandrii, o imieniu Ctesibius, jest uznawany za pierwszego, który wynalazł organy – za pomocą ręcznej pompy wysyłającej powietrze przez zestaw dużych rur. Każdą fajkę gra się, naciskając odpowiedni ton na płycie. Ten wynalazek dał początek instrumentom klawiszowym.

 Do czasu imperium rzymskiego (kilka wieków później) organy stały się znanym i popularnym instrumentem – odgrywały znaczącą rolę w publicznych grach i cyrkach a także na prywatnych bankietach. Cesarz Nero, entuzjasta gry, był dumny ze swej umiejętności gry na organach.

 

Śpiew gregoriański: od wczesnego chrześcijaństwa

 

Oprócz kilku greckich fragmentów, najstarszą muzyką, jaka przetrwała, są średniowieczne pieśni gregoriańskie chrześcijańskiego kościoła. Oficjalna forma z VI wieku jaką przybrały owe pieśni w papiestwie Grzegorza I, znana jest obecnie jako chorał gregoriański. Korzenie chorału sięgają znacznie wcześniejszych czasó. Pochodzi ze śpiewów używanych w biblijnych psalmach, w żydowskich synagogach, we wczesnych latach chrześcijaństwa. Pierwsi chrześcijanie byli Żydami, więc oddawali cześć znany im sposób. Żydowskie znaki liturgiczne, przypominające wiernym o tym, w jaki sposób pieśń powinna być wykonywana, trafiły do zapisu muzycznego średniowiecznego kościoła, co z kolei rozwinęło się w system, dzięki któremu muzyka jest dziś zapisywana.

Muzyka wczoraj i dziś
4.9 (98.54%) 41 votes